Sun. Nov 28th, 2021

Day: September 29, 2021

“လည်ပင်းကြီးရောဂါ သက်သာစေသည့် မြန်မာဆေးမြီးတို”

Zawgyi ျဖင့္ ဖတ္ရန္ လည္ပင္းႀကီးေရာဂါ သက္သာေစသည့္ ျမန္မာေဆးျမီးတို တျဖည္းျဖည္း ႀကီးလာတာ ၅ ႏွစ္ ရွိၿပီဟု ေျပာပါသည္။ မႏၲေလးၿမိဳ႕ စိန္ပန္းရပ္မွ ျဖစ္ပါသည္။ အဂၤလိပ္ေဆးလည္း ေန႔စဥ္ စားေနပါသည္။ လက္လုပ္လက္စားျဖစ္၍ စစ္ကိုင္း…

“လေ ဖြ တ် တော့ မယ် ဆို တာ ကြိုသိနိုင်မယ့်အချက်များနှင့် ကာ ကွ ယ် ပုံ န ည်း လ မ် း များ”

Zawgyi ျဖင့္ ဖတ္ရန္ ကမာၻ႔က်န္းမာေရးအဖြဲ႕အစည္းႀကီးျဖစ္ေသာ WHOရဲ႕ ေၾကျငာခ်က္အရ ေသေစတတ္ေသာေရာဂါမ်ားအနက္ ေလျဖတ္ျခင္းဟာ တတိယေျမာက္ျဖစ္ပါတယ္။ေလျဖတ္ျခင္းကို အခ်ိန္မီသိရွိပါက ေနာက္ဆက္တြဲဆိုးက်ိဴးေတြမျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္ႏိုင္ေပမယ့္လဲ လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက အခ်ိန္မီမသိရွိႏိုင္တာမို႔ ေစာစီးစြာ ေဆးကုသမႈခံယူခ်ိန္မရလိုက္ပါဘူး။ ေလျဖတ္ျခင္းကို ဘယ္လိုသိႏိုင္မွာလဲ.?ေလျဖတ္ျခင္းကို (၁)ဦးေႏွာက္ေသြးေၾကာေပါက္ျခင္း (၂)ဦးေႏွာက္ေသြးေၾကာပိတ္ျခင္းဆိုၿပီး…

“လေးဖက်နာအတွက်အထူးဆေးနည်း”

Zawgyi ျဖင့္ ဖတ္ရန္ ေလးဖက္နာအတြက္အထူးေဆးနည္း ေလးဖက္နာကိုေဆး႐ုံေဆးခန္းသြားရန္ ေငြေၾကးမတတ္ႏိုင္၍ျမန္မာေဆးျဖင့္ကုသရန္ ေဆးနည္းေတာင္းဆိုလာေဝဒနာရွင္မ်ားအတြက္ တိုင္းရင္းေဆးဆရာႀကီးဦးၾကည္လြင့္ျမင့္ေျပာျပခဲ့ေသာေဆးနည္းကိုမွ်ေဝေပးလိုက္ပါသည္။ ေဆးနည္း (၁) တ႐ုတ္စကားပြင့္ကိုေနရိပ္တြင္အေျခာက္လွမ္းထား၍ေလလုံေအာင္သိမ္းထားကာတစ္ခါသုပ္စာကိုျပဳတ္၍အျခားအသုပ္မ်ားသုပ္သလို မၾကာခဏသုပ္စားပါ။ ေဆးနည္း (၂) ျမင္းခြါ႐ြက္ကိုေရစင္ေအာင္ေဆးေၾကာၿပီး အရည္ညႇစ္ယူကာ၃ဇြန္းခန္႔ကိုပ်ားရည္တစ္ဇြန္းျဖင့္ေရာစပ္၍တစ္ေန႔(၂)ႀကိမ္ေသာက္ပါ။ ေဆးနည္း (၃) (၁)ေတာင္မ႐ိုးပင္အေခါက္မႈ႕န္၁၀သား (၂)ျမင္းခြါ(ႏြယ္)အေျခာက္မႈန္႔၁၀သား…

“အခုအသုံးဝင်သေးပေမယ့် တစ်ချိန်ချိန်ကျရင် အသုံးဝင်လာနိုင်မည့် ဆေးနည်း”

Zawgyi ျဖင့္ ဖတ္ရန္ တစ္ခ်ိန္မဟုတ္တခ်ိန္ အသုံးဝင္မွာ ေသခ်ာပါတယ္ . . .။ ေခ်ာင္းဆိုးလွ်င္ ခေရပြင့္ကို တစ္ညလုံး ေရစိမ္၊ နံနက္တြင္း ထိုေရကို စစ္၍ေသာက္ပါ၊ ေပ်ာက္ကင္း၏ . . .။…

“နိမိတ်ကို မယုံလို့ အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရတဲ့ မြန်မာ့သမိုင်းထဲက အိမ်ရှေ့စံတစ်ပါး”

Zawgyi ျဖင့္ ဖတ္ရန္ နိမိတ္ ကို မယုံ၍ အသက္ဆုံးရႈံးခဲ့ရေသာ အိမ္ေရွ႕စံ ဆိုသည္မွာ စက္မႈ ျမန္မာႏိုင္ငံ ကိုတည္ေထာင္ရန္ ႀကိဳးစားခဲ့သူ မင္းတုန္းမင္း တရားႀကီး ၏ ညီေတာ္ ကေနာင္ မင္းသားႀကီး ျဖစ္သည္။…

“ငှက်ကြီးတောင်(သို့မဟုတ်)မြန်မာ့ဓား”

Zawgyi ျဖင့္ ဖတ္ရန္ ငွက္ႀကီးေတာင္(သို႔မဟုတ္)ျမန္မာ့ဓား”အမ်ားအားျဖင့္ေရွးျမန္မာ့တပ္မေတာ္တြင္ငွက္ႀကီးေတာင္ဓားကိုအသုံးျပဳသည္။“ဓားမွာမိုးႀကိဳး”ဟူေသာစကားအတိုင္းအသြားတြင္မိုးႀကိဳးထည့္၍ျပဳလုပ္ေလ့ရွိၾကသည္။ ရာဇဝင္တြင္ထင္ရွားေသာဓားမ်ားမွာစစ္ကိုင္းအသခၤယာေစာယြန္း၏ဓားမွာဆင္လည္ပင္းကိုျပတ္ေစသည္။ဗ်ည္းႏြဲ႕၏ဓားသည္တစ္ေတာင္မွ်ရွိေသာေက်ာက္ထုကိုျပတ္ေစသည္။ယိမ္းႏြဲ႕ပါးဓားသည္အင္းဝေခတ္ကနန္းစဥ္ဓားျဖစ္သည္။ သိုဟန္ဘြားသည္အင္းဝထီးနန္းကိုသိမ္းပိုက္ၿပီးေနာက္ျပည္သူလူထုအားႏွိပ္စက္ျခင္း၊ရဟန္းသံဃာမ်ားအားသတ္ျဖတ္ျခင္းစသည္မ်ားလုပ္ေဆာင္လာေသာေၾကာင့္သိုဟန္ဘြားအားလုပ္ႀကံရန္ႀကံစည္ၾကသည္။ မင္းႀကီးရန္ေနာင္ကသိုဟန္ဘြားအားဥယ်ာဥ္ေတာ္တြင္းသို႔ဥပါယ္တံမ်ဥ္ျဖင့္ေခၚသြားၿပီးယိမ္းႏြဲ႕ပါးဓားကိုျပမည့္ဟန္ျပဳကာခုတ္ပိုင္းလိုက္ရာလူႏွင့္တကြေနာက္ခံဝါးပိုးဝါးငါးလုံး၊ၾကမ္း၅ေခ်ာင္းပါျပတ္ေလသည္။ ေရွးေခတ္ျမန္မာ့တပ္မေတာ္တြင္ဓားေရး၃၇ခ်င္းကိုတတ္ေျမာက္မွာသာတပ္မႉးျဖစ္ခြင့္ရွိသည္။ပ်ံခ်ီဓားဟုေခၚေသာအဆင့္ျမင့္ဓားေရးကိုတတ္ေျမာက္သူအားဘြဲ႕အမည္ေနာက္တြင္ပ်ံခ်ီဟူေသာအမည္နာမကိုထည့္သြင္းမွည့္ေခၚေပးသည္။ ေရွးေခတ္ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ပင္တိုင္သုံးဓားျဖစ္သည္။အိမ္မ်ားတြင္လည္းေဆာင္ဓားအျဖစ္အသုံးျပဳၾကသည္။ငွက္ေတာင္ႏွင့္တူသျဖင့္ငွက္ႀကီးေတာင္ဟုေခၚျခင္းျဖစ္သည္။ငွက္ႀကီးေတာင္ျဖင့္ကစားရေသာသိုင္းကြက္မွာဓားေရး၃၇ခ်င္းျဖစ္သည္။ ဓားအေႏွာင့္တြင္ဖုလုံးပါၿပီးလိုအပ္ပါကဓားေႏွာင့္ျဖင့္ထုႏိုင္သည္။ငွက္ႀကီးေတာင္ဓားသည္အျခားလူမ်ိဳးတို႔၏ဓားႏွင့္မတူဘဲပုံစံႏွင့္အသုံးျပဳပုံကြဲျပားသည္။ျမန္မာ့ေဆာင္ဓား၊ရွမ္းဓား၊မြန္ဓားတို႔ႏွင့္လည္းမတူဘဲကြဲျပားသည့္ဓားျဖစ္သည္။ ဓားတြင္အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိသည္။ခုတ္ဓား၊ထိုးဓား၊ေပါက္ဓား၊ဟူ၍အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိသည္။ငွက္ႀကီးေတာင္ဓားသည္စြယ္စုံသုံးဓားျဖစ္သည္။ငွက္ႀကီးေတာင္၏အဓိပၸာယ္-ဓားပုံစံမွာအရင္းတြင္လက္ႏွစ္သစ္သာရွိ၍အဖ်ားတြင္လက္သုံးသစ္မွလက္ေလးသစ္ခန႔္ရွိသည္။ ငွက္အေတာင္ကဲ့သို႔အရင္းမွအဖ်ားဘက္သို႔ေကာ့ၿပီးတက္သြားေသာေၾကာင့္ငွက္ႀကီးေတာင္ဟုေခၚဆိုျခင္းျဖစ္သည္။ဓားအရွည္”ဓားအရွည္မွာအသြားတစ္ေတာင့္တစ္ထြာ၊တစ္မိုက္(၃၃လက္မခန႔္)၊အ႐ိုးတထြာ(၁၀လက္မခန႔္)ရွိသည္။ “ဓား႐ိုး(ဓားေႏွာင့္)”ဓား႐ိုးကိုေၾကး၊ေငြ၊ေ႐ႊမိမိတို႔ႀကိဳက္ႏွစ္သက္သလိုျပဳလုပ္ၾကသည္။လက္ကိုင္မကြၽတ္ထြက္ေစရန္ဓား႐ိုးသံကိုဓားေႏွာင့္ႏွင့္ၿမဲေအာင္သပ္႐ိုက္ထားသည္။ဓားလက္ကိုင္(ဓား႐ိုး)၏အဆုံးတြင္ေ႐ႊ၊ေငြ၊မိုးႀကိဳသြားတို႔ျဖင့္ျပဳလုပ္ထားေသာငယ္ဟုေခၚသည့္ဘုခြၽန္ေလးရွိသည္။ ဓားၿပီး၊တုတ္ၿပီးေသာသူမ်ားအားထိုငယ္ျဖင့္ထု႐ိုက္ပါကေသသည္ဟုဆိုသည္။“ဓားေကာင္းသတ္မွတ္ပုံ”ဓား၏အေလးခ်ိန္မွာအတိအက်မရွိေသာ္လည္းဓားအလယ္မွကိုင္ကာလက္ဖဝါးေပၚတင္ပါကၿငိမ္ေနရမည္။ အေရွ႕ဘက္ကိုၫြတ္က်ပါကဦးေလးေသာဓားျဖစ္ၿပီး၊အေနာက္ဘက္ကိုၫြတ္ပါကဓားေႏွာင့္ေလးေသာဓားျဖစ္သည္။အေရွ႕အေနာက္မၫြတ္ဘဲၿငိမ္ေနသည့္ဓားမ်ိဳးမွဓားေကာင္းစာရင္းဝင္သည္။ “ဓားေရး၃၇ခ်င္း”ငွက္ႀကီးေတာင္ဓားျဖင့္ကစားရေသာဓားသိုင္းပညာရပ္မ်ားတြင္ဓားႀကီး(၄)ပါးႏွင့္ဓားစုံ(၁၀)ခ်င္းသည္၃၇ခ်င္း၏အေျခခံဓားကြက္မ်ားျဖစ္ၾကသည္။၃၇-ခ်င္းဟုသာဆိုေသာ္လည္းဓားေရးတစ္ခ်င္းလွ်င္အပိုဒ္ခြဲေပါင္းမ်ားစြာပါဝင္ေနပါသည္။ ၃၇-ခ်င္းဓားတြင္ဓားကြက္မ်ားမွာမ်က္ႏွာအနီး၊လည္ပင္းအနီးစသည္ျဖင့္ပြတ္ကာသီကာကစားရေသာအကြက္မ်ား၊ဘယ္ႏွင့္ညာတၿပိဳင္နက္တည္းမွာပင္မတူညီေသာဓားကြက္မ်ားပါဝင္သည္။ ျမန္မာမင္းမ်ားလက္ထက္တြင္ဓားေရး၃၇ခ်င္းတတ္မွသာတပ္မႉးအျဖစ္လည္းေကာင္း၊တပ္ဗိုလ္အျဖစ္လည္ေကာင္းခန႔္အပ္သည္။ျမန္မာမင္းမ်ားလက္ထက္ျပာသိုလျမင္းခင္းသဘင္ပြဲတြင္ယွဥ္ၿပိဳင္ရေသာဓားၿပိဳင္ပြဲမ်ားတြင္ဓားေရး၃၇ခ်င္းျဖင့္အစြမ္းျပခဲ့ၾကသည္။ ဓားေရး၃၇ခ်င္းမွာဓားခ်ီ၊ဓားခင္း၊မ်က္ႏွာကာ၊ဓားလွ၊ဓားလွ်ိဳး၊ေမွာက္ထိုးရပ္၊ရင္ခြဲ၊အသားလွန္၊ဓားခုတ္၊ဇင္ေယာ္သုတ္၊တဖက္ထိုး၊ေရွ႕လွည္း၊ေနာက္လွည္း၊ေ႐ႊႏႈတ္ႁမြက္ယာလွ၊ေ႐ႊႏႈတ္ႁမြက္ဝဲလွ၊စြန္သုတ္၊ပါးကပ္၊ပန္းကုံးျဖတ္၊ဓားလႊင့္၊ပန္းကုံးသီ၊ ဆက္ရက္ခုန္၊မီးတိုင္ျပ၊ပိုးခ်ည္လႊား၊သက္တင္ေရေသာက္၊ေ႐ႊဘယက္လည္ေလ်ာက္၊ေဒါင္းၿမီးကာ၊က်ားၿမီးဆြဲ၊ဓား႐ြက္၊လက္ေကာက္ဝတ္၊ေမာင္းကပ္၊ေ႐ႊႏႈတ္လည္ေလ်ာက္၊ေနာက္လည္ေလ်ာက္၊ဓားသြဲ႕၊ဓားျပ၊တဖက္ႏႈတ္၊ႏွစ္ဖက္ႏႈတ္၊ေနာက္လွည့္တို႔ျဖစ္သည္။…

“လက်ဝါးနှင့်ရိုက်လျှင် လူအသက်သေစေနိုင်လောက်အောင်ခွန်အားကြီးတဲ့ ရာဇဝင်ထဲက မင်းလက်ဝါးအကြောင်း”

Zawgyi မင္းလက္ဝါးကို သမိန္ေထာရာဇာဘြဲ႕ခံ ပုသိမ္ၿမိဳ႕ဝန္ မဟာသမိန္ေထာႏွင့္ ေရကင္းသူ မမႀကီးတို႔က ၁၈၂၃-ခုႏွစ္တြင္ ေမြးဖြားသည္။ ေမြးခ်င္ ၂-ဦးအနက္ အငယ္ျဖစ္သည္။ ငယ္မည္မွာ ေမာင္လတ္ျဖစ္သည္။မင္းလက္ဝါး၏ အႏြယ္ရင္း ျဖစ္ေသာ သူ၏ အဘ၊ အဘိုး၊ အေဘးမ်ား…

“အစားစားနေစဉ်နှင့် အစားစားပြီးပါက ဘာ‌ကြောင့် ရေခဲရေ (လုံးဝ) မသောက်သင့်တာလဲ”

Zawgyi ျဖင့္ဖတ္ပါ အစားစားေနစဥ္ႏွင့္ အစားစားၿပီးပါက ေရခဲေရ (လုံးဝ) မေသာက္သင့္တဲ့ အေၾကာင္းရင္းကိုက်န္းမာေရးဗဟုသုတအျဖစ္ ျပန္လည္မွ်ေဝလိုက္ရပါတယ္။မသိေသးသူမ်ားသိရွိႏိုင္ေအာင္လည္း ျပန္လည္ကူညီေပးၾကပါအုံးေနာ္။ထမင္းစားေနစဥ္ႏွင့္ထမင္းစားျ ပီး၁၅မိနစ္ခန႔္အခ်ိန္အတြင္းေရခဲေရ၊အလြန္ေအးေသာေရႏွင့္အေအးမ်ိဳးစုံတို႔ကိုမေသာက္သုံးသင့္ေၾကာင္းႏိုင္ငံတကာက်န္းမာေရးစာမ် က္ႏွာမ်ားမွာမၾကာခဏဖတ္ရႈရပါတယ္။က်န္းမာေရးပါရဂူႀကီးမ်ား၏ ေလ့လာေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားအရထမင္းစားစဥ္ေရခဲေရေသာက္ေသာ လူမ်ားႏွင့္ေရေႏြးေသာက္ေသာသူမ်ားကို ႏွစ္ရွည္လမ်ားေလ့လာဆန္းစစ္ၾကည့္ရာေရေႏြးကိုေသာက္ေသာသူမ်ားကေရခဲေရေသာက္သူ မ်ားထက္အနာေရာဂါပိုမိုကင္းရွင္းၿပီးအသက္ကလည္းပိုရွည္ေနေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရပါတယ္။အစာစားေနစဥ္အေအးကိုေသာက္လိုက္ပါက မၾကာခင္ကမွစားထားသည့္ အစာမ်ားကိုအဆီအခဲအျဖစ္၊အစိုင္အခဲအျဖစ္ေျပာင္းလဲေစၿပီးအာဟာရကိုမျဖစ္ေစပဲေရာဂါကို သာျဖစ္ေစပါတယ္။၎အဆီအခဲမ်ားဟာအစာအိမ္၊အူသိမ္အူမတို႔ကိုထိခိုက္ပ်က္စီးေစၿပီး၊အစာမေၾကျခင္း၊…

“စာခိုးချလို့ မရအောင် စာမေးပွဲ ဖြေနေတုန်းမှာ ၁၂ နာရီခန့် အင်တာနက် ဖြတ်လိုက်တဲ့နိုင်ငံ”

Zawgyi ျဖင့္ဖတ္ပါ အင္တာနက္ ျဖတ္တယ္ဆိုတာ အိပ္မက္ဆိုး တစ္ခုလိုပါပဲ။ အင္တာနက္ မရေတာ့တဲ့အခါ ေယာင္ခ်ာခ်ာနဲ႔ ဘာလုပ္လို႔ ဘာကိုင္ရမလို ျဖစ္သြားတတ္ၾကပါတယ္။ အိႏၵိယႏိုင္ငံ Rajastan ျပည္နယ္ရဲ႕ ၁၆ ခ႐ိုင္မွာေတာ့ အင္တာနက္ကို ၁၂ နာရီခန႔္…

“မြန် မာ့ သ မို င်း ထဲက ကြို း စ င် မ ကြေ ာ က် တဲ့ သူ ရဲ ကေ ာင် း ပု ဂံ ဗို လ်ချို”

Zawgyi ျဖင့္ဖတ္ပါ ပုဂံဗိုလ္ခ်ိဳ လို႔ ဆိုလိုက္ရင္ နယ္ခ်ဲ႕ေတာ္လွန္ေရး သမိုင္းမွာ နာမည္ႀကီးသူ တစ္ေယာက္ျဖစ္တာ အားလုံးသိၿပီးသားပါ။ အဂၤလိပ္တို႔ကို ဒုကၡအေပးဆုံး ၊ ပထမဆုံးနယ္ခ်ဲ႕ေတာ္လွန္ေရး လုပ္ၿပီး ေနာက္ဆုံးမွ အဖမ္းခံရတဲ့ ဗိုလ္ခ်ိဳျဖစ္ပါတယ္။ ေညာင္ဦးၿမိဳ႕နယ္ ငသေရာက္ဆယ္႐ြာသား…