Categories
သမိုင်း

ကမ္ဘာကျော် အဆောက်အအုံကြီးများထဲမှ အပြီးသတ် မတည်ဆောက်နိုင်ခဲ့သည့် အဆောက်အဦး (၁၀)ခု

Zawgyi

ကမာၻေက်ာ္ အေဆာက္အအုံႀကီးမ်ားထဲမွ အၿပီးသတ္ မတည္ေဆာက္ႏိုင္ခဲ့သည့္ အေဆာက္အဦး (၁၀)ခု

ကမာၻေက်ာ္ အထိမ္းအမွတ္ အေဆာက္အအုံ တစ္ခုကို တည္ေဆာက္ႏိုင္ရန္ ေငြေၾကးေဒၚလာသန္းေပါင္းမ်ားစြာ အကုန္အက်ခံ၍ ႏွစ္ကာလၾကာရွည္စြာ အခက္အခဲမ်ားကို ရင္ဆိုင္ၾကရသည္။ အစြမ္းကုန္ အားထုတ္ၾကသည့္တိုင္ တစ္ခါတစ္ရံတြင္ အထိမ္းအမွတ္ အေဆာက္အအုံမ်ားကို ၿပီးစီးေအာင္ မတည္ေဆာက္ႏိုင္ခဲ့ျခင္းမ်ားလည္း ရွိခဲ့သည္။

လူအင္အား မလုံေလာက္ျခင္း၊ ေငြေၾကး မျပည့္စုံျခင္း၊ တည္ေဆာက္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားေဆာင္႐ြက္စဥ္ ေသဆုံးမႈမ်ား ျဖစ္ပြားျခင္းတို႔သည္ အေဆာက္အအုံအၿပီး မသတ္ႏိုင္ျခင္း အေၾကာင္းမ်ားတြင္ ပါဝင္ႏိုင္ဖြယ္ ရွိေပသည္။ သို႔ေသာ္ ကမာၻေပၚတြင္ ရွိေနသည့္ အၿပီးမသတ္ခဲ့ေသာ အေဆာက္အအုံအခ်ိဳ႕သည္ ေနာက္ဆုံးတည္ေဆာက္ခဲ့သည့္ အေနအထားအတိုင္း လွပစြာက်န္ရွိေနၾကကာ လူအမ်ား သြား ေရာက္ လည္ပတ္ၾကသည့္ ေနရာမ်ားျဖစ္လာခဲ့ၾကသည္။

ယင္းတို႔အနက္ ေအာက္တြင္ ေဖာ္ျပမည့္ အေဆာက္အအုံမ်ားသည္ အထင္ရွားဆုံး ျဖစ္ေပသည္။

၁။ ခေရဇီ ေဟာက္စ္ ၊ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ( Crazy Horse Memorial)

ကမာၻလွည့္ ခရီးသြားအမ်ားစုသည္ ႀကီးမားေသာ ေက်ာက္ေတာင္ထြင္း႐ုပ္ထုမ်ားအေၾကာင္း ေျပာၾကလွ်င္ ဒါကိုတာျပည္နယ္ ေတာင္ပိုင္းမွ Mount Rushmore ကို သတိရေလ့ရွိၾကသည္။ သို႔ေသာ္ ယင္းျပည္နယ္မွာပင္ အၿပီးအစီးသာ ထုလုပ္ခဲ့ပါက Mount Rushmore အပုစားေလးဟုဆိုႏိုင္မည့္ အျခားေသာ ေက်ာက္ေတာင္ပန္းပု႐ုပ္ ရွိသည္။

ယင္းေနရာသည္ အနက္ေရာင္ေတာင္တန္းမ်ားေပၚတြင္ တည္ရွိေနသည့္ Crazy Horse Memorial ျဖစ္သည္။ ယင္း႐ုပ္ထုစီမံကိန္းကို ၁၉၄၈ ခုႏွစ္တြင္ ပန္းပုဆရာ Korczak Ziolkowski က စတင္ခဲ့ကာ သူကြယ္လြန္သည့္ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္အထိ ထုလုပ္ခဲ့သည္။ Oglala Lakota အႀကီးအကဲက ပန္းပုဆရာအား ေျမာက္အေမရိက ဌာေနသားမ်ားကို ဂုဏ္ျပဳသည့္ အ႐ုပ္တစ္ခု ထုလုပ္ေပးရန္ ဖိတ္ ေခၚခဲ့သည္။

႐ုပ္ထုသည္ လာကိုတာ ေခါင္းေဆာင္ Crazy Horse ကို ကိုယ္စားျပဳရန္ ျဖစ္ကာ ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ Crazy Horse ၏ ဦးေခါင္းပိုင္းကို အနက္ေရာင္ေတာင္တန္းမ်ားတြင္ လူသိမ်ားလာခဲ့သည္။ ႐ုပ္ထုကို ထုလုပ္ခဲ့စဥ္က ၂၂ ထပ္ တိုက္တစ္လုံး အ႐ြယ္ရွိသည့္ ဦးေခါင္းပိုင္းကိုသာ အခ်ိန္အမ်ားဆုံး ထုလုပ္ခဲ့ကာ ႏွစ္ေပါင္း ၇၀ အတြင္း ေက်ာက္ေတာင္မွ တန္ခ်ိန္သန္းေပါင္းမ်ားစြာေသာ ေက်ာက္တုံးမ်ားကို ေဖာက္ခြဲ၍ ဆြဲထုတ္ခဲ့ၾကသည္။

Crazy Horse Memorial ကို အၿပီးသတ္သည္အထိ ထုလုပ္ႏိုင္ခဲ့ပါက ၆၄ ထပ္တိုက္ တစ္လုံး အ႐ြယ္ရွိ မည္ျဖစ္ကာ မ်က္လုံးမ်ားသည္ ၁၇ ေပ က်ယ္ဝန္းမည္ ျဖစ္သည္။ Crazy Horse Memorial ႐ုပ္ထုစီမံကိန္းကို ဝင္ေၾကးႏွင့္ အလႉေငြမ်ားအေပၚတြင္သာ မွီခိုခဲ့ကာ ႐ုပ္ထု၏ လက္ကို ထုလုပ္ျခင္း ၿပီးစီးရန္ပင္ ႏွစ္အတန္ၾကာ အခ်ိန္ယူရမည္ ျဖစ္သည္။

၂။ ဟာဆန္ ေမွ်ာ္စင္ ၊ ေမာ္႐ိုကို ( Hassan Tower )

Tour Hassan ဟု ထင္ရွားသည့္ဟာဆန္ေမွ်ာ္စင္သည္ ေမာ္႐ိုကိုႏိုင္ငံ ၿမိဳ႕ေတာ္၊ ရာဘက္တြင္ တည္ရွိသည့္ႀကီးမားေသာ ဗလီေမွ်ာ္စင္ႀကီးျဖစ္သည္။ ၁၂ ရာစုတြင္ ရာကြတ္ အယ္လ္ မန္ဆာ၏ အမိန႔္ျဖင့္ တည္ေဆာက္ခဲ့သည့္ ယင္းအေဆာက္အအုံ စီမံကိန္းသည္ ကမာၻေပၚတြင္ အျမင့္ဆုံး ဗလီ ေမွ်ာ္စင္ျဖစ္ကာ တည္ေဆာက္ ၿပီးစီးခဲ့ပါက ယင္းဗလီသည္ ကမာၻေပၚတြင္ အႀကီးဆုံး အစၥလာမ္ဘာသာဝင္တို႔ ဝတ္ျပဳသည့္ အေဆာက္အအုံ ျဖစ္လာမည္ျဖစ္သည္။

ဗလီ ေဆာက္လုပ္ေရး စီမံကိန္းသည္ ဘုရင္ ရာကြတ္ အယ္လ္ မန္ဆာ ကြယ္လြန္ၿပီး ေလးႏွစ္အၾကာတြင္ ရပ္တန႔္ သြားခဲ့သည္။ ႀကီးမားေသာ ဗလီ ႀကီးသည္ ရာဘက္ ၿမိဳ႕ေတာ္ အသစ္၏ အလယ္၌ အလွျပ အေဆာက္အအုံ တစ္ခုအျဖစ္ က်န္ရွိေနခဲ့ကာ စူလတန္ဘုရင္က စပိန္မ်ားအေပၚ ေအာင္ႏိုင္ခဲ့သည့္ အထိမ္းအမွတ္ပြဲကို ယင္းေနရာတြင္က်င္းပခဲ့သည္။

လက္ရွိ ျမင္ေတြ႕ေနရသည့္ ဗလီေမွ်ာ္စင္သည္ ၄၄ မီတာ (၁၄၄ ေပ) ျမင့္ကာ ေဆာက္လုပ္ရန္ ရည္႐ြယ္ခဲ့သည့္ အျမင့္၏ ထက္ဝက္ေက်ာ္ ျဖစ္သည္။ ေက်ာက္ျဖဴသားၾကမ္းခင္းေပၚတြင္ ျပန႔္ႀကဲတည္ရွိေနသည့္ တိုင္လုံးမ်ားသည္ အေရအတြက္၂၀၀ ေက်ာ္ ရွိသျဖင့္ အေဆာက္အအုံသာ ၿပီးစီးခဲ့ပါက မည္မွ်ႀကီးမားမည္ကို ေဖာ္ၫႊန္းလ်က္ရွိေနကာ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပင္ဘုရားဝတ္ျပဳသူ ၂၀၀၀၀ ကို လက္ခံႏိုင္မည့္ အက်ယ္အဝန္း ျဖစ္သည္။ ဟာဆန္ေမွ်ာ္စင္သည္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္တြင္ ယူနက္စ္ကိုအဖြဲ႕က သတ္မွတ္သည့္ ကမာၻ႔ အေမြအႏွစ္ ျဖစ္လာခဲ့သည္။

၃။ စိန႔္ဂြၽန္း ကက္သယ္ဒရယ္ ၊ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ( Cathedral Of St. John The Divine )

ကမာၻေပၚတြင္ တည္ေဆာက္မႈ မၿပီးစီးခဲ့သည့္ အႀကီးဆုံးႏွင့္ လက္ရာအေျပာင္ေျမာက္ဆုံး ခရစ္ယန္ဘုရားေက်ာင္းသည္ စိန႔္ဂြၽန္း ကက္သယ္ဒရယ္ ျဖစ္သည္။ ၁၉၂၁ ခုႏွစ္တြင္ ထုတ္ေဝခဲ့သည့္ လမ္းၫႊန္စာအုပ္အရ ယင္းဘုရားေက်ာင္း ၿပီးစီးရန္ ေဂါသစ္လက္ရာ တည္ေဆာက္ပုံ နည္းစနစ္မ်ားႏွင့္ ေငြေၾကး ေထာက္ပံ့မႈ မျပည့္စုံမႈေၾကာင့္ ႏွစ္ ၇၀၀ တည္ေဆာက္ရမည္ဟု ဆိုသည္။

ခရစ္ယာန္ ဘုန္းေတာ္ႀကီး Horatio Potter က ဘုရားေက်ာင္းႀကီး စတင္တည္ေဆာက္ႏိုင္ရန္ ကူညီေဆာင္႐ြက္ခဲ့ကာ ၁၈၈၇ ခုႏွစ္တြင္ သူကြယ္လြန္ခ်ိန္အထိ တည္ေဆာက္မႈမ်ားကို မစတင္ႏိုင္ခဲ့ေခ်။ ဘုန္းေတာ္ႀကီး၏ တူျဖစ္သူ Henry Codman Potter က ဘုရားေက်ာင္းကို တစ္ဦးတည္း ေငြေၾကးေထာက္ပံ့မႈျဖင့္ေဆာက္လုပ္ရန္ စီစဥ္ခဲ့ကာ ၁၃ ဧကက်ယ္ဝန္းသည့္ ေျမေနရာကို ဝယ္ယူခဲ့သည္။

၁၈၉၂ ခုႏွစ္တြင္ အေဆာက္အအုံကို ပႏၷက္ခ်ခဲ့ၿပီး ၁၈၉၉ ခုႏွစ္တြင္ တည္ေဆာက္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားကို ပထမဆုံး စတင္ခဲ့သည္။ ၁၉၁၆ ခုႏွစ္တြင္ ဘုရားေက်ာင္း အလယ္ပိုင္း Nave ေနရာကို ပႏၷက္ခ်ခဲ့သည္။ စိန႔္ဂြၽန္း ကက္သယ္ဒရယ္သည္ နယူးေယာက္ၿမိဳ႕ေတာ္ ၊ အမ္စတာဒမ္ ရိပ္သာလမ္းတြင္ တည္ရွိကာ ယခုအခါ သက္တမ္း ႏွစ္ ၁၀၀ ေက်ာ္ခဲ့ၿပီျဖစ္သည္။

လာမည့္ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားတြင္ အေဆာက္ အအုံေဟာင္းႀကီးကို ဆက္လက္ တည္ေဆာက္မည္ဟု ဆိုေသာ္လည္း နည္းလမ္းေပါင္းစုံျဖင့္ေဆာင္႐ြက္ရမည့္ ရံပုံေငြ ေကာက္ခံရရွိမႈအေပၚ မူတည္ေနသျဖင့္ မည္သည့္ အခ်ိန္တြင္ ၿပီးဆုံးမည္ ဆိုသည့္ အခ်ိန္ဇယားကို ေရးဆြဲႏိုင္ျခင္းမရွိေခ်။

၄။ တာကီယို ၊ ကေမာၻဒီးယား ( Ta Keo )

တာကီယိုသည္ ကမာၻေက်ာ္ ေရွးေဟာင္း ၿမိဳ႕ေတာ္အန္ေကာဝပ္တြင္ တည္ရွိသည့္ ေတာင္ပုံသဏၭာန္ ဘုရားေက်ာင္းတစ္ခု ျဖစ္သည္။ပိရမစ္ပုံစံ ျပဳလုပ္ထားသည့္ ဘုရားေက်ာင္း အထြတ္ေမွ်ာ္စင္ ငါးခု ထည့္သြင္း ထည့္ေဆာက္ထားသည့္ တာကီယိုသည္ တည္ေဆာက္ခဲ့သမွ် ဘုရား ေက်ာင္းမ်ားတြင္ အႀကီးဆုံးျဖစ္ႏိုင္ဖြယ္ရွိကာ တည္ေဆာက္မႈ အၿပီး မသတ္ခဲ့သည့္ အေဆာက္အအုံ တစ္ခု ျဖစ္ သည္။

တာကီယို သည္ ၿပီးစီးေအာင္ မတည္ေဆာက္ႏိုင္ခဲ့သည့္တိုင္ ေဝးလံေသာ ေနရာမွ ပင္ ျမင္ေတြ႕ရသည့္ ႀကီးမားေသာ အေဆာက္အအုံျဖစ္သည္။ ပင္မ အေဆာက္အအုံသည္ ျမင့္မားေသာ ေမွ်ာ္စင္ ငါးခုျဖစ္ကာ ေနာက္ဆုံး ပိရမစ္ေမွ်ာ္စင္သည္ ဒုတိယ ပစၥယံ အဆင့္ထက္ ၁၄ မီတာ (၄၆ ေပ) ပိုမို ျမင့္မားသည္။

ေမွ်ာ္စင္တိုင္ငါးခု အနက္ ေလးခုကို ေထာင့္ေလးေထာင့္တြင္ တစ္ခုစီထား၍ က်န္တစ္ခုကို အလယ္တြင္ထားကာ ျပင္ပနံရံမ်ားကို က်ဳံးတစ္ခုက ဝန္းရံထားသည္။ ႀကီးမားသည့္ အထိမ္းအမွတ္ အေဆာက္အအုံကိုသဲေက်ာက္တုံးမ်ားျဖင့္ တည္ေဆာက္ခဲ့ကာ အၿပီး မသတ္ႏိုင္ခဲ့သည့္ အေၾကာင္းရင္းကိုမည္သူမွ် မသိၾကေခ်။ ဘုရားေက်ာင္းမွ တူးေဖာ္ေတြ႕ရွိခဲ့သည့္ ေက်ာက္စာတြင္ ဘုရားေက်ာင္းကို မိုးႀကိဳး ပစ္ခံရၿပီးေနာက္ တည္ေဆာက္မႈမ်ားကို ရပ္တန႔္ခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။

ဘုရားေက်ာင္းကို မိုးႀကိဳး ထိမွန္ျခင္းသည္ မေကာင္းေသာ နိမိတ္ဟု ယူဆခဲ့ၾကသည္။ ကြၽမ္းက်င္သူ အခ်ိဳ႕ကကေလးဘုရင္ Jayavarman V က သူ၏ ဘုရင့္အာဏာကို ထိန္းသိမ္းရန္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ၿပီးေနာက္ အေဆာက္အအုံ တည္ေဆာက္မႈ အၿပီးမသတ္ခဲ့ဟု ယုံၾကည္ၾကသည္။ အၿပီး မသတ္ခဲ့သည့္တိုင္ တာကီယိုသည္ ထူးျခားေသာ ျမင္ကြင္းတစ္ခုအျဖစ္ တည္ရွိေနေပသည္။

၅။ နီဖာရီဖရီ ပိရမစ္ ၊ အီဂ်စ္ ( Pyramid Of Neferefre )

ေရွးေဟာင္းအီဂ်စ္ဖာ႐ိုဘုရင္တစ္ပါးျဖစ္သည့္ နီဖာရီဖရီသည္ အဘူဆာ၏ ေရွးသခ်ႋဳင္းႀကီး (Necropolis) တြင္ အလြန္ႀကီးမားေသာ ပိရမစ္ တစ္လုံးကို တည္ေဆာက္ခဲ့ကာ ပိရမစ္မၿပီးဆုံးမီ ဖာ႐ိုကြယ္လြန္ခဲ့ သျဖင့္ မာစတာဘာ (Mastabe) ဂူႏွင့္ သခ်ႋဳင္းဗိမာန္တစ္ခုအျဖစ္ ေျပာင္းလဲခဲ့သည္။

ပိရမစ္ႀကီးကို ေအာက္ေျခကို Sahure ပိရမစ္အ႐ြယ္ နီးပါး တည္ေဆာက္ခဲ့ကာ ပိရမစ္ တည္ ေဆာက္သူမ်ားက ပိရမစ္ႀကီး၏ ေအာက္ေျခ အလယ္တြင္ က်င္းတစ္ခုကို တူးခဲ့သည္။ ယင္းက်င္းသည္ အေလာင္းထားရွိမည့္ ဂူဗိမာန္ေနရာ ျဖစ္သည္။ ပိရမစ္၏ ဝင္ေပါက္စႀကံကို ေျမာက္ဘက္ျခမ္းတြင္ တည္ေဆာက္ထားၿပီး ကတုတ္က်င္း ေျမာင္းရွည္တစ္ခုကို ဝင္ေပါက္မွ က်င္းထိပ္အထိ တူးခဲ့သည္။

ယင္းေနရာမွ ဖာ႐ို၏ ႐ုပ္ႂကြင္း အစိတ္ အပိုင္းအခ်ိဳ႕ကို ခႏၶာကိုယ္မွ ေတြ႕ရွိခဲ့သည္။ ယင္းတို႔ကို ၾကည့္၍ ဖာ႐ိုသည္ အသက္ ၂၂ ႏွစ္ သို႔မဟုတ္ ၂၃ ႏွစ္ တြင္ ေသဆုံးခဲ့ေၾကာင္း ေဖာ္ျပႏိုင္ခဲ့သည္။ ပိရမစ္၏ အတြင္းပိုင္းသို႔ သြားသည့္ အထစ္ တစ္ခုတည္ေဆာက္မႈ ၿပီးဆုံးခဲ့ကာ ဂူတစ္လုံး အသြင္ ပုံေပၚလာခဲ့သည္။ သခ်ႋဳင္းဂူဗိမာန္ တည္ေဆာက္မႈသည္ အဆင့္ သုံးဆင့္အထိ ၿပီးစီးခဲ့ကာ အမိုးပြင့္ ခန္းမတစ္ေဆာင္ႏွင့္ ခန္းမ ေဆာင္သုံးခု ပါဝင္သည္။

၆။ စေကာ့တလန္ အမ်ိဳးသား အေဆာက္အအုံ ၊စေကာ့တလန္ ( National Monument Of Scotland )

စေကာ့တလန္ ႏိုင္ငံ၏ အမ်ိဳးသား အေဆာက္အအုံသည္ အီဒင္ဘာ့ခ္ၿမိဳ႕ရွိ ကာလ္တန္ေတာင္ထိပ္တြင္ ျမင့္မားစြာ တည္ရွိေနသည္။ ယင္းအေဆာက္အအုံသည္ အမ်ားေမွ်ာ္လင့္ခဲ့သည့္ အမ်ိဳးသား ရတနာ ပစၥည္းတစ္ခုထက္ စေကာ့တလန္၏ ရွက္ဖြယ္ အေဆာက္အအုံတစ္ခုဟု မၾကာခဏ ရည္ၫႊန္း ေျပာဆိုခဲ့ၾကသည္။

တည္ေဆာက္မႈ မၿပီးဆုံးခဲ့သည့္ ယင္းအေဆာက္အအုံကို အရွက္ရဖြယ္ တစ္ခုဟု ဆိုခဲ့ၾကသည္။ ယင္း အေဆာက္အအုံသည္ နပိုလီယံစစ္ပြဲကာလအတြင္း က်ဆုံးခဲ့သည့္ စစ္သားမ်ားႏွင့္ ေသဆုံးခဲ့သည့္ သေဘၤာသားမ်ားအတြက္ အထိမ္းအမွတ္ တစ္ခုအျဖစ္က်န္ရွိေနကာ တည္ေဆာက္မႈကား မည္သည့္ အခါမွ အၿပီးသတ္မည္ မဟုတ္ေခ်။

အေဆာက္အအုံ၏ ေအာက္ခံပႏၷက္ကို ၁၈၂၄ ခုတြင္ ခ်ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ၁၈၂၉ ခုႏွစ္တြင္ ျပည္သူမ်ား၏ ေငြေၾကး ေထာက္ပံ့မႈ ျပတ္လတ္ခဲ့သျဖင့္ တည္ေဆာက္မႈ လုပ္ငန္းမ်ား လ်င္ျမန္စြာ ရပ္ ဆိုင္းခဲ့သည္။ အေဆာက္အအုံႀကီး အၿပီးသတ္ႏိုင္ရန္ ႀကိဳးပမ္းမႈမ်ားစြာ ရွိခဲ့သည့္တိုင္ ယခုတိုင္ အၿပီးမသတ္ႏိုင္ခဲ့ေခ်။ၿပီးျပည့္စုံသည္ အထိသာ တည္ေဆာက္ႏိုင္ခဲ့မည္ ဆိုလွ်င္ စေကာ့တလန္ အမ်ိဳးသား အေဆာက္အအုံသည္ ဂရိႏိုင္ငံေအသင္ၿမိဳ႕ရွိ ပင္သာႏြန္ႏွင့္ တူညီမည္ျဖစ္သည္။ လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ တိုင္ ၁၂ တိုင္ကိုသာ ျမင္ေတြ႕ၾကရေပသည္။

၇။ လာဆာဂရာဒါ ဖမ္မလီယာ ၊ စပိန္ ( La Sagrada Familia )

သဘာဝတရားႏွင့္ ယုံၾကည္ကိုးကြယ္မႈကို လႈံ႕ေဆာ္ေနသည့္ လာဆာဂရာဒါ ဖမ္မလီယာ အေဆာက္အအုံကို ၁၈၈၂ ခုႏွစ္ကတည္းက စတင္တည္ေဆာက္ခဲ့သည္။ တိုင္လုံး ႏွစ္တန္း ပါရွိသည့္ အမိုးခုံး ဘုရားေက်ာင္း (Basilica) တည္ေဆာက္မႈသည္ ၇၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ၿပီးစီးခဲ့ၿပီးေနာက္ ရပ္တန႔္သြားခဲ့ကာ ဗဟိုေမွ်ာ္စင္ႀကီး ေျခာက္လုံးကိုသာ ဆက္လက္ တည္ေဆာက္ခဲ့သည္။ ႏွစ္ ၁၃၀ ၾကာ တည္ေဆာက္ခဲ့သည့္ လာဆာဂရာဒါ ဖမ္မလီယာ သည္ အၿပီး မသတ္ဘဲ က်န္ရွိေနခဲ့သည္။

စပိန္ႏိုင္ငံ၊ ဘာစီလိုနာၿမိဳ႕ရွိ ႐ိုမန္ကက္သလစ္ ေက်ာင္းေတာ္ႀကီး တစ္ခုျဖစ္သည့္ လာဆာဂရာဒါ ဖမ္မလီယာ၏ တည္ေဆာက္မႈ ကုန္က်စရိတ္ကို မတြက္ခ်က္ႏိုင္ေတာ့ေခ်။သို႔ေသာ္ ေက်ာင္းႀကီး၏ ႏွစ္စဥ္ ရံပုံေငြသည္ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၂၇ သန္းရွိၿပီး ယင္းေငြမ်ားသည္ဘုရားေက်ာင္း ဝင္ေၾကးမ်ားႏွင့္ အလႉေငြမ်ား ျဖစ္သည္။

လာဆာဂရာဒါ ဖမ္မလီယာ၏ အသစ္ေဆာက္လုပ္မည့္ အျမင့္ဆုံးေမွ်ာ္စင္တိုင္ သည္ ၅၆၄ ေပ ျမင့္မည္ ျဖစ္သျဖင့္ ဥေရာပတိုက္တြင္ အျမင့္ဆုံး ဘာသာေရး အေဆာက္အအုံတစ္ခု ျဖစ္လာမည္ျဖစ္သည္။ အၿပီး မသတ္ခဲ့သည့္ လာဆာဂရာဒါ ဖမ္မလီယာကို ၂၀၂၆ ခုႏွစ္တြင္ အၿပီး တည္ ေဆာက္ရန္ စီစဥ္ထားကာ အလွဆင္ လုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ ေနာက္ထပ္ အခ်ိန္ယူရမည္ ျဖစ္သည္။

၈။ ဘာရာကာမန္ ၊ အိႏၵိယ ( Bara Kaman )

ဘာရာကာမန္သည္ အိႏၵိယႏိုင္ငံရွိ ဝိဇယပုရ ေခၚ ဘိဂ်ပါ မင္းဆက္မွ ရွစ္ဆက္ေျမာက္ ဘုရင္ျဖစ္သူ ဒုတိယေျမာက္အလီ အေဒးလ္ရွား၏ ဂူဗိမာန္ျဖစ္ၿပီး တည္ေဆာက္မႈ အၿပီးမသတ္ခဲ့သည့္ အေဆာက္အဦ တစ္လုံးျဖစ္သည္။ မုခ္ခုံး ၁၂ ခုဟု အဓိပၸာယ္ရွိသည့္ ဘာရာကာမန္ကို ျမင္သမွ် ဂူဗိမာန္မ်ားထက္ ပိုမို လွပ၊ ႀကီးမားစြာ တည္ေဆာက္ရန္ ရည္႐ြယ္ခဲ့ကာ ေထာင္လိုက္ ႏွင့္ အလ်ားလိုက္ ခုံး ၁၂ တိုင္က အလီ အေဒးလ္ရွား၏ ဂူကို ဝန္းရံေနသည့္ပုံ တည္ေဆာက္ရန္ စီစဥ္ခဲ့သည္။

ဘာရာကာမန္ကို ၁၆၇၂ ခုႏွစ္တြင္ စတင္တည္ေဆာက္ခဲ့ကာ အေဆာက္အအုံ မၿပီးစီးမီ အလီ အေဒးလ္ရွားသည္ ဖခင္ျဖစ္သူ၏ သတ္ျဖတ္ျခင္းေၾကာင့္ ကြယ္လြန္ခဲ့သည္။ ေျပာ႐ိုးစကားမ်ားအရ အေဆာက္အအုံ တည္ေဆာက္ၿပီးစီးပါက ဘာရာကာမန္၏ အရိပ္သည္ Gol Gumbaz (မင္းဆက္ကို တည္ေထာင္သူ အေဒးလ္ရွားဘုရင္၏ ဂူဗိမာန္) ေပၚသို႔ တစ္ဝက္ေက်ာ္ က်ေရာက္ေနမည္ကို မလိုလားသည့္ ဖခင္ျဖစ္သူက သားျဖစ္သူဘုရင္ အလီ အေဒးလ္ရွားကို အေဆာက္အဦ မၿပီးစီးေစရန္ သတ္ျဖတ္ခဲ့သည္ဟု ဆိုၾကသည္။

အိႏၵိယႏိုင္ငံ ေရွးေဟာင္းသုေတသန ဌာနက ဘာရာကာမန္ ကို ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ထားသည္။ ဘာရာကာမန္ေရွ႕ရွိ ပန္းဥယ်ာဥ္ကိုလည္း ေကာင္းစြာ ထိန္းသိမ္းျပဳျပင္ ထားကာ လာေရာက္လည္ပတ္ၾကသူမ်ားသည္ ဂူဗိမာန္တြင္ တည္ေဆာက္ထားသည့္ မုခ္ခုံးႏွင့္ တိုင္ မ်ား၏ ဗိသုကာ အစြမ္းကို ခံစားႏိုင္ၾကေပသည္။

၉။ ႐ြိဳင္႐ုေရာင္း ဟိုတယ္ ၊ ေျမာက္ကိုရီးယား ( Ryugyong Hotel )

ေျမာက္ကိုရီးယား ႏိုင္ငံရွိ ႐ြိဳင္႐ုေရာင္း ဟိုတယ္ကို ၁၉၈၉ ခုႏွစ္တြင္ ဖြင့္လွစ္ခဲ့ရန္ လ်ာထားခဲ့ေသာ္လည္း တိုတယ္ တည္ေဆာက္မႈသည္ ယေန႔တိုင္ မၿပီးစီးခဲ့ေခ်။ တည္ေဆာက္မႈသာ ၿပီးစီးခဲ့ပါက ႐ြိဳင္႐ုေရာင္း သည္ ထိုစဥ္က ကမာၻတြင္ သတၱမေျမာက္ အႀကီးဆုံး ႏွင့္ အျမင့္ဆုံးမိုးေမွ်ာ္ ဟိုတယ္ ေနရာတြင္ ရွိေနမည္ျဖစ္သည္။

ႀကီးမားသည့္ ဟိုတယ္စီမံကိန္းကို ၁၉၈၇ ခုႏွစ္တြင္ စတင္ တည္ေဆာက္ခဲ့ကာ စီးပြားေရးက်ဆင္းမႈက ဟိုတယ္ စီမံကိန္းကို ရပ္ဆိုင္းေစခဲ့သည္။ ဟိုတယ္စီမံကိန္းတြင္ အခန္း ၃၀၀၀၊ ဆုံလည္ စားေသာက္ဆိုင္ ခုနစ္ခု၊ ကာစီႏိုခန္းမ၊ ကပြဲ႐ုံႏွင့္ သီးသန႔္ခန္း မ်ား ပါဝင္ခဲ့သည္။ ပိရမစ္ပုံသဏၭာန္ တည္ေဆာက္ခဲ့သည့္ ႐ြိဳင္႐ုေရာင္း ဟိုတယ္သည္ အထပ္ ၁၀၅ ထပ္ ပါရွိၿပီး မၾကာမီ ျပန္လည္ တည္ေဆာက္မည္ဟု ဆိုသည္။

ဟိုတယ္ မဖြင့္ႏိုင္ခဲ့ေသာ္လည္း တည္ေဆာက္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားကို ႏွစ္မ်ားစြာ အလုပ္ လုပ္ခဲ့သည့္ ႐ုပ္ပုံမ်ားကို ျပသထားသည္။ အေဆာက္ အအုံျပင္ပတြင္ ကရိန္းမ်ား၊ေဆာက္လုပ္ေရး ယႏၲရားမ်ားကို ျမင္ေတြ႕ေနၾကရသျဖင့္ မၾကာမီ ျပန္လည္ တည္ေဆာက္မည္ဟု ေမွ်ာ္မွန္းၾကရေပသည္။ ႐ြိဳင္႐ုေရာင္း ဟိုတယ္သည္ အၿပီး မသတ္သည့္ အေဆာက္ အအုံ တစ္ခုအျဖစ္ တည္ရွိ ေနသည္။

၁၀။ မင္းကြန္း ပုထိုးေတာ္ႀကီး ၊ ျမန္မာ ( Mingun Pahtodawgyi )

ျမန္မာႏိုင္ငံ အေနာက္ေျမာက္ပိုင္းရွိ စစ္ကိုင္းေဒသႀကီးမွ မင္းကြန္း႐ြာငယ္တြင္ မင္းကြန္းပုထိုးေတာ္ႀကီးကို ျမင္ေတြ႕ရသည္။ ဘုရင္ဘိုးေတာ္ဘုရားသည္ ထိုစဥ္က ကမာၻတြင္အႀကီးဆုံးေသာ ပုထိုးေတာ္ႀကီးကို တည္ေဆာက္ရန္ ဆႏၵရွိခဲ့သည္။အလြန္ႀကီးမားသည့္ ပုထိုးေတာ္ႀကီး ေဆာက္လုပ္မႈကို ၁၇၉၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္စတင္ခဲ့ေသာ္လည္း အၿပီးသတ္တည္ေဆာက္ႏိုင္ခဲ့ျခင္း မရွိေခ်။

ဘိုးေတာ္ဘုရားသည္ မိမိေအာင္ႏိုင္ေသာ စစ္ပြဲမ်ားအတြင္း မ်ားစြာေသာ သုံ႔ပန္းမ်ားႏွင့္ အခိုင္းအေစမ်ားကိုရရွိခဲ့ကာ ယင္းတို႔ကို အသုံးျပဳ၍ ပုထိုးေတာ္ႀကီးကို တည္ေဆာက္ခဲ့သည္။ ပုထိုးေတာ္ႀကီးကို ဘုရင့္ဘ႑ာေတာ္ အေကာက္ေငြမ်ားျဖင့္ တည္ေဆာက္ခဲ့ၿပီး လူအမ်ားက ပုထိုးေတာ္ႀကီးၿပီးခ်ိန္တြင္ ဘိုးေတာ္ဘုရား ကြယ္လြန္မည္ဟု တေဘာင္မ်ား ဆိုခဲ့ၾကသည္။ ဘိုးေတာ္ဘုရားအေနျဖင့္ အဆိုပါပုထိုးကို ၁၅၂ မီတာ သို႔မဟုတ္ ၄၉၉ ေပ အျမင့္ ေဆာက္ရန္ ရည္႐ြယ္သည္။

တည္ေဆာက္မႈ မၿပီးစီးခဲ့သည့္အေဆာက္အအုံႀကီးသည္ ၁၆၄ ေပျမင့္ကာ ယင္းအျမင့္သည္ တည္ေဆာက္ရန္ ရည္႐ြယ္ခဲ့သည့္ အျမင့္၏ သုံးပုံ တစ္ပုံသာ ျဖစ္သည္။ပုထိုးေတာ္ႀကီး ေအာက္ေျခသည္ ၄၅၀ စတုရန္းေပ က်ယ္ဝန္းသည္။ ၁၈၃၉ ခုႏွစ္တြင္ လႈပ္ခဲ့သည့္ ငလ်င္ဒဏ္ေၾကာင့္ အက္ကြဲခဲ့သည့္ ႀကီးမားေသာ ကြဲေၾကာင္းမ်ားကို ပုထိုးေတာ္ႀကီးတြင္ ယေန႔တိုင္ ျမင္ႏိုင္ၾကကာ ကမာၻေပၚတြင္ အႀကီးေသာ အုတ္ႏွင့္ ေက်ာက္ပုံႀကီးတစ္ခုအျဖစ္ ထင္ရွားခဲ့သည္။

ကမာၻအႏွံ႔ သြားလာလည္ပတ္ေနၾကသည့္ ခရီးသြားမ်ားသည္ လွပခမ္းနားေသာ အေဆာက္အအုံမ်ားသာမက တစ္ဝက္တစ္ပ်က္ ေဆာက္လုပ္ထားသည့္ ေရွးေဟာင္းအေဆာက္အအုံမ်ားကို ၾကည့္ရႈရျခင္းကိုလည္း ႏွစ္ၿခိဳက္ေလ့ ရွိသျဖင့္ အၿပီးမသတ္ခဲ့သည့္ အေဆာက္အအုံမ်ားသည္ ကမာၻေက်ာ္သည္အထိ ထင္ရွားလာခဲ့ေပသည္။

မူရင္းေရးသားသူအား Credit ေပးပါသည္။

Unicode

ကမ္ဘာကျော် အဆောက်အအုံကြီးများထဲမှ အပြီးသတ် မတည်ဆောက်နိုင်ခဲ့သည့် အဆောက်အဦး (၁၀)ခု

ကမ္ဘာကျော် အထိမ်းအမှတ် အဆောက်အအုံ တစ်ခုကို တည်ဆောက်နိုင်ရန် ငွေကြေးဒေါ်လာသန်းပေါင်းများစွာ အကုန်အကျခံ၍ နှစ်ကာလကြာရှည်စွာ အခက်အခဲများကို ရင်ဆိုင်ကြရသည်။ အစွမ်းကုန် အားထုတ်ကြသည့်တိုင် တစ်ခါတစ်ရံတွင် အထိမ်းအမှတ် အဆောက်အအုံများကို ပြီးစီးအောင် မတည်ဆောက်နိုင်ခဲ့ခြင်းများလည်း ရှိခဲ့သည်။

လူအင်အား မလုံလောက်ခြင်း၊ ငွေကြေး မပြည့်စုံခြင်း၊ တည်ဆောက်ရေး လုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်စဉ် သေဆုံးမှုများ ဖြစ်ပွားခြင်းတို့သည် အဆောက်အအုံအပြီး မသတ်နိုင်ခြင်း အကြောင်းများတွင် ပါဝင်နိုင်ဖွယ် ရှိပေသည်။ သို့သော် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရှိနေသည့် အပြီးမသတ်ခဲ့သော အဆောက်အအုံအချို့သည် နောက်ဆုံးတည်ဆောက်ခဲ့သည့် အနေအထားအတိုင်း လှပစွာကျန်ရှိနေကြကာ လူအများ သွား ရောက် လည်ပတ်ကြသည့် နေရာများဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။

ယင်းတို့အနက် အောက်တွင် ဖော်ပြမည့် အဆောက်အအုံများသည် အထင်ရှားဆုံး ဖြစ်ပေသည်။

၁။ ခရေဇီ ဟောက်စ် ၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ( Crazy Horse Memorial)

ကမ္ဘာလှည့် ခရီးသွားအများစုသည် ကြီးမားသော ကျောက်တောင်ထွင်းရုပ်ထုများအကြောင်း ပြောကြလျှင် ဒါကိုတာပြည်နယ် တောင်ပိုင်းမှ Mount Rushmore ကို သတိရလေ့ရှိကြသည်။ သို့သော် ယင်းပြည်နယ်မှာပင် အပြီးအစီးသာ ထုလုပ်ခဲ့ပါက Mount Rushmore အပုစားလေးဟုဆိုနိုင်မည့် အခြားသော ကျောက်တောင်ပန်းပုရုပ် ရှိသည်။

ယင်းနေရာသည် အနက်ရောင်တောင်တန်းများပေါ်တွင် တည်ရှိနေသည့် Crazy Horse Memorial ဖြစ်သည်။ ယင်းရုပ်ထုစီမံကိန်းကို ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် ပန်းပုဆရာ Korczak Ziolkowski က စတင်ခဲ့ကာ သူကွယ်လွန်သည့် ၁၉၈၂ ခုနှစ်အထိ ထုလုပ်ခဲ့သည်။ Oglala Lakota အကြီးအကဲက ပန်းပုဆရာအား မြောက်အမေရိက ဌာနေသားများကို ဂုဏ်ပြုသည့် အရုပ်တစ်ခု ထုလုပ်ပေးရန် ဖိတ် ခေါ်ခဲ့သည်။

ရုပ်ထုသည် လာကိုတာ ခေါင်းဆောင် Crazy Horse ကို ကိုယ်စားပြုရန် ဖြစ်ကာ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် Crazy Horse ၏ ဦးခေါင်းပိုင်းကို အနက်ရောင်တောင်တန်းများတွင် လူသိများလာခဲ့သည်။ ရုပ်ထုကို ထုလုပ်ခဲ့စဉ်က ၂၂ ထပ် တိုက်တစ်လုံး အရွယ်ရှိသည့် ဦးခေါင်းပိုင်းကိုသာ အချိန်အများဆုံး ထုလုပ်ခဲ့ကာ နှစ်ပေါင်း ၇၀ အတွင်း ကျောက်တောင်မှ တန်ချိန်သန်းပေါင်းများစွာသော ကျောက်တုံးများကို ဖောက်ခွဲ၍ ဆွဲထုတ်ခဲ့ကြသည်။

Crazy Horse Memorial ကို အပြီးသတ်သည်အထိ ထုလုပ်နိုင်ခဲ့ပါက ၆၄ ထပ်တိုက် တစ်လုံး အရွယ်ရှိ မည်ဖြစ်ကာ မျက်လုံးများသည် ၁၇ ပေ ကျယ်ဝန်းမည် ဖြစ်သည်။ Crazy Horse Memorial ရုပ်ထုစီမံကိန်းကို ဝင်ကြေးနှင့် အလှူငွေများအပေါ်တွင်သာ မှီခိုခဲ့ကာ ရုပ်ထု၏ လက်ကို ထုလုပ်ခြင်း ပြီးစီးရန်ပင် နှစ်အတန်ကြာ အချိန်ယူရမည် ဖြစ်သည်။

၂။ ဟာဆန် မျှော်စင် ၊ မော်ရိုကို ( Hassan Tower )

Tour Hassan ဟု ထင်ရှားသည့်ဟာဆန်မျှော်စင်သည် မော်ရိုကိုနိုင်ငံ မြို့တော်၊ ရာဘက်တွင် တည်ရှိသည့်ကြီးမားသော ဗလီမျှော်စင်ကြီးဖြစ်သည်။ ၁၂ ရာစုတွင် ရာကွတ် အယ်လ် မန်ဆာ၏ အမိန့်ဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့သည့် ယင်းအဆောက်အအုံ စီမံကိန်းသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အမြင့်ဆုံး ဗလီ မျှော်စင်ဖြစ်ကာ တည်ဆောက် ပြီးစီးခဲ့ပါက ယင်းဗလီသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံး အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်တို့ ဝတ်ပြုသည့် အဆောက်အအုံ ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။

ဗလီ ဆောက်လုပ်ရေး စီမံကိန်းသည် ဘုရင် ရာကွတ် အယ်လ် မန်ဆာ ကွယ်လွန်ပြီး လေးနှစ်အကြာတွင် ရပ်တန့် သွားခဲ့သည်။ ကြီးမားသော ဗလီ ကြီးသည် ရာဘက် မြို့တော် အသစ်၏ အလယ်၌ အလှပြ အဆောက်အအုံ တစ်ခုအဖြစ် ကျန်ရှိနေခဲ့ကာ စူလတန်ဘုရင်က စပိန်များအပေါ် အောင်နိုင်ခဲ့သည့် အထိမ်းအမှတ်ပွဲကို ယင်းနေရာတွင်ကျင်းပခဲ့သည်။

လက်ရှိ မြင်တွေ့နေရသည့် ဗလီမျှော်စင်သည် ၄၄ မီတာ (၁၄၄ ပေ) မြင့်ကာ ဆောက်လုပ်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည့် အမြင့်၏ ထက်ဝက်ကျော် ဖြစ်သည်။ ကျောက်ဖြူသားကြမ်းခင်းပေါ်တွင် ပြန့်ကြဲတည်ရှိနေသည့် တိုင်လုံးများသည် အရေအတွက်၂၀၀ ကျော် ရှိသဖြင့် အဆောက်အအုံသာ ပြီးစီးခဲ့ပါက မည်မျှကြီးမားမည်ကို ဖော်ညွှန်းလျက်ရှိနေကာ တစ်ချိန်တည်းမှာပင်ဘုရားဝတ်ပြုသူ ၂၀၀၀၀ ကို လက်ခံနိုင်မည့် အကျယ်အဝန်း ဖြစ်သည်။ ဟာဆန်မျှော်စင်သည် ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ယူနက်စ်ကိုအဖွဲ့က သတ်မှတ်သည့် ကမ္ဘာ့ အမွေအနှစ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။

၃။ စိန့်ဂျွန်း ကက်သယ်ဒရယ် ၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ( Cathedral Of St. John The Divine )

ကမ္ဘာပေါ်တွင် တည်ဆောက်မှု မပြီးစီးခဲ့သည့် အကြီးဆုံးနှင့် လက်ရာအပြောင်မြောက်ဆုံး ခရစ်ယန်ဘုရားကျောင်းသည် စိန့်ဂျွန်း ကက်သယ်ဒရယ် ဖြစ်သည်။ ၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည့် လမ်းညွှန်စာအုပ်အရ ယင်းဘုရားကျောင်း ပြီးစီးရန် ဂေါသစ်လက်ရာ တည်ဆောက်ပုံ နည်းစနစ်များနှင့် ငွေကြေး ထောက်ပံ့မှု မပြည့်စုံမှုကြောင့် နှစ် ၇၀၀ တည်ဆောက်ရမည်ဟု ဆိုသည်။

ခရစ်ယာန် ဘုန်းတော်ကြီး Horatio Potter က ဘုရားကျောင်းကြီး စတင်တည်ဆောက်နိုင်ရန် ကူညီဆောင်ရွက်ခဲ့ကာ ၁၈၈၇ ခုနှစ်တွင် သူကွယ်လွန်ချိန်အထိ တည်ဆောက်မှုများကို မစတင်နိုင်ခဲ့ချေ။ ဘုန်းတော်ကြီး၏ တူဖြစ်သူ Henry Codman Potter က ဘုရားကျောင်းကို တစ်ဦးတည်း ငွေကြေးထောက်ပံ့မှုဖြင့်ဆောက်လုပ်ရန် စီစဉ်ခဲ့ကာ ၁၃ ဧကကျယ်ဝန်းသည့် မြေနေရာကို ဝယ်ယူခဲ့သည်။

၁၈၉၂ ခုနှစ်တွင် အဆောက်အအုံကို ပန္နက်ချခဲ့ပြီး ၁၈၉၉ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ရေး လုပ်ငန်းများကို ပထမဆုံး စတင်ခဲ့သည်။ ၁၉၁၆ ခုနှစ်တွင် ဘုရားကျောင်း အလယ်ပိုင်း Nave နေရာကို ပန္နက်ချခဲ့သည်။ စိန့်ဂျွန်း ကက်သယ်ဒရယ်သည် နယူးယောက်မြို့တော် ၊ အမ်စတာဒမ် ရိပ်သာလမ်းတွင် တည်ရှိကာ ယခုအခါ သက်တမ်း နှစ် ၁၀၀ ကျော်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။

လာမည့် ဆယ်စုနှစ်များတွင် အဆောက် အအုံဟောင်းကြီးကို ဆက်လက် တည်ဆောက်မည်ဟု ဆိုသော်လည်း နည်းလမ်းပေါင်းစုံဖြင့်ဆောင်ရွက်ရမည့် ရံပုံငွေ ကောက်ခံရရှိမှုအပေါ် မူတည်နေသဖြင့် မည်သည့် အချိန်တွင် ပြီးဆုံးမည် ဆိုသည့် အချိန်ဇယားကို ရေးဆွဲနိုင်ခြင်းမရှိချေ။

၄။ တာကီယို ၊ ကမ္ဘောဒီးယား ( Ta Keo )

တာကီယိုသည် ကမ္ဘာကျော် ရှေးဟောင်း မြို့တော်အန်ကောဝပ်တွင် တည်ရှိသည့် တောင်ပုံသဏ္ဌာန် ဘုရားကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ပိရမစ်ပုံစံ ပြုလုပ်ထားသည့် ဘုရားကျောင်း အထွတ်မျှော်စင် ငါးခု ထည့်သွင်း ထည့်ဆောက်ထားသည့် တာကီယိုသည် တည်ဆောက်ခဲ့သမျှ ဘုရား ကျောင်းများတွင် အကြီးဆုံးဖြစ်နိုင်ဖွယ်ရှိကာ တည်ဆောက်မှု အပြီး မသတ်ခဲ့သည့် အဆောက်အအုံ တစ်ခု ဖြစ် သည်။

တာကီယို သည် ပြီးစီးအောင် မတည်ဆောက်နိုင်ခဲ့သည့်တိုင် ဝေးလံသော နေရာမှ ပင် မြင်တွေ့ရသည့် ကြီးမားသော အဆောက်အအုံဖြစ်သည်။ ပင်မ အဆောက်အအုံသည် မြင့်မားသော မျှော်စင် ငါးခုဖြစ်ကာ နောက်ဆုံး ပိရမစ်မျှော်စင်သည် ဒုတိယ ပစ္စယံ အဆင့်ထက် ၁၄ မီတာ (၄၆ ပေ) ပိုမို မြင့်မားသည်။

မျှော်စင်တိုင်ငါးခု အနက် လေးခုကို ထောင့်လေးထောင့်တွင် တစ်ခုစီထား၍ ကျန်တစ်ခုကို အလယ်တွင်ထားကာ ပြင်ပနံရံများကို ကျုံးတစ်ခုက ဝန်းရံထားသည်။ ကြီးမားသည့် အထိမ်းအမှတ် အဆောက်အအုံကိုသဲကျောက်တုံးများဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့ကာ အပြီး မသတ်နိုင်ခဲ့သည့် အကြောင်းရင်းကိုမည်သူမျှ မသိကြချေ။ ဘုရားကျောင်းမှ တူးဖော်တွေ့ရှိခဲ့သည့် ကျောက်စာတွင် ဘုရားကျောင်းကို မိုးကြိုး ပစ်ခံရပြီးနောက် တည်ဆောက်မှုများကို ရပ်တန့်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။

ဘုရားကျောင်းကို မိုးကြိုး ထိမှန်ခြင်းသည် မကောင်းသော နိမိတ်ဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။ ကျွမ်းကျင်သူ အချို့ကကလေးဘုရင် Jayavarman V က သူ၏ ဘုရင့်အာဏာကို ထိန်းသိမ်းရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီးနောက် အဆောက်အအုံ တည်ဆောက်မှု အပြီးမသတ်ခဲ့ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ အပြီး မသတ်ခဲ့သည့်တိုင် တာကီယိုသည် ထူးခြားသော မြင်ကွင်းတစ်ခုအဖြစ် တည်ရှိနေပေသည်။

၅။ နီဖာရီဖရီ ပိရမစ် ၊ အီဂျစ် ( Pyramid Of Neferefre )

ရှေးဟောင်းအီဂျစ်ဖာရိုဘုရင်တစ်ပါးဖြစ်သည့် နီဖာရီဖရီသည် အဘူဆာ၏ ရှေးသင်္ချိုင်းကြီး (Necropolis) တွင် အလွန်ကြီးမားသော ပိရမစ် တစ်လုံးကို တည်ဆောက်ခဲ့ကာ ပိရမစ်မပြီးဆုံးမီ ဖာရိုကွယ်လွန်ခဲ့ သဖြင့် မာစတာဘာ (Mastabe) ဂူနှင့် သင်္ချိုင်းဗိမာန်တစ်ခုအဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

ပိရမစ်ကြီးကို အောက်ခြေကို Sahure ပိရမစ်အရွယ် နီးပါး တည်ဆောက်ခဲ့ကာ ပိရမစ် တည် ဆောက်သူများက ပိရမစ်ကြီး၏ အောက်ခြေ အလယ်တွင် ကျင်းတစ်ခုကို တူးခဲ့သည်။ ယင်းကျင်းသည် အလောင်းထားရှိမည့် ဂူဗိမာန်နေရာ ဖြစ်သည်။ ပိရမစ်၏ ဝင်ပေါက်စကြံကို မြောက်ဘက်ခြမ်းတွင် တည်ဆောက်ထားပြီး ကတုတ်ကျင်း မြောင်းရှည်တစ်ခုကို ဝင်ပေါက်မှ ကျင်းထိပ်အထိ တူးခဲ့သည်။

ယင်းနေရာမှ ဖာရို၏ ရုပ်ကြွင်း အစိတ် အပိုင်းအချို့ကို ခန္ဓာကိုယ်မှ တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ယင်းတို့ကို ကြည့်၍ ဖာရိုသည် အသက် ၂၂ နှစ် သို့မဟုတ် ၂၃ နှစ် တွင် သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြနိုင်ခဲ့သည်။ ပိရမစ်၏ အတွင်းပိုင်းသို့ သွားသည့် အထစ် တစ်ခုတည်ဆောက်မှု ပြီးဆုံးခဲ့ကာ ဂူတစ်လုံး အသွင် ပုံပေါ်လာခဲ့သည်။ သင်္ချိုင်းဂူဗိမာန် တည်ဆောက်မှုသည် အဆင့် သုံးဆင့်အထိ ပြီးစီးခဲ့ကာ အမိုးပွင့် ခန်းမတစ်ဆောင်နှင့် ခန်းမ ဆောင်သုံးခု ပါဝင်သည်။

၆။ စကော့တလန် အမျိုးသား အဆောက်အအုံ ၊စကော့တလန် ( National Monument Of Scotland )

စကော့တလန် နိုင်ငံ၏ အမျိုးသား အဆောက်အအုံသည် အီဒင်ဘာ့ခ်မြို့ရှိ ကာလ်တန်တောင်ထိပ်တွင် မြင့်မားစွာ တည်ရှိနေသည်။ ယင်းအဆောက်အအုံသည် အများမျှော်လင့်ခဲ့သည့် အမျိုးသား ရတနာ ပစ္စည်းတစ်ခုထက် စကော့တလန်၏ ရှက်ဖွယ် အဆောက်အအုံတစ်ခုဟု မကြာခဏ ရည်ညွှန်း ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။

တည်ဆောက်မှု မပြီးဆုံးခဲ့သည့် ယင်းအဆောက်အအုံကို အရှက်ရဖွယ် တစ်ခုဟု ဆိုခဲ့ကြသည်။ ယင်း အဆောက်အအုံသည် နပိုလီယံစစ်ပွဲကာလအတွင်း ကျဆုံးခဲ့သည့် စစ်သားများနှင့် သေဆုံးခဲ့သည့် သင်္ဘောသားများအတွက် အထိမ်းအမှတ် တစ်ခုအဖြစ်ကျန်ရှိနေကာ တည်ဆောက်မှုကား မည်သည့် အခါမှ အပြီးသတ်မည် မဟုတ်ချေ။

အဆောက်အအုံ၏ အောက်ခံပန္နက်ကို ၁၈၂၄ ခုတွင် ချခဲ့သည်။ သို့သော် ၁၈၂၉ ခုနှစ်တွင် ပြည်သူများ၏ ငွေကြေး ထောက်ပံ့မှု ပြတ်လတ်ခဲ့သဖြင့် တည်ဆောက်မှု လုပ်ငန်းများ လျင်မြန်စွာ ရပ် ဆိုင်းခဲ့သည်။ အဆောက်အအုံကြီး အပြီးသတ်နိုင်ရန် ကြိုးပမ်းမှုများစွာ ရှိခဲ့သည့်တိုင် ယခုတိုင် အပြီးမသတ်နိုင်ခဲ့ချေ။ပြီးပြည့်စုံသည် အထိသာ တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့မည် ဆိုလျှင် စကော့တလန် အမျိုးသား အဆောက်အအုံသည် ဂရိနိုင်ငံအေသင်မြို့ရှိ ပင်သာနွန်နှင့် တူညီမည်ဖြစ်သည်။ လက်ရှိအချိန်တွင် တိုင် ၁၂ တိုင်ကိုသာ မြင်တွေ့ကြရပေသည်။

၇။ လာဆာဂရာဒါ ဖမ်မလီယာ ၊ စပိန် ( La Sagrada Familia )

သဘာဝတရားနှင့် ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှုကို လှုံ့ဆော်နေသည့် လာဆာဂရာဒါ ဖမ်မလီယာ အဆောက်အအုံကို ၁၈၈၂ ခုနှစ်ကတည်းက စတင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ တိုင်လုံး နှစ်တန်း ပါရှိသည့် အမိုးခုံး ဘုရားကျောင်း (Basilica) တည်ဆောက်မှုသည် ၇၀ ရာခိုင်နှုန်း ပြီးစီးခဲ့ပြီးနောက် ရပ်တန့်သွားခဲ့ကာ ဗဟိုမျှော်စင်ကြီး ခြောက်လုံးကိုသာ ဆက်လက် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ နှစ် ၁၃၀ ကြာ တည်ဆောက်ခဲ့သည့် လာဆာဂရာဒါ ဖမ်မလီယာ သည် အပြီး မသတ်ဘဲ ကျန်ရှိနေခဲ့သည်။

စပိန်နိုင်ငံ၊ ဘာစီလိုနာမြို့ရှိ ရိုမန်ကက်သလစ် ကျောင်းတော်ကြီး တစ်ခုဖြစ်သည့် လာဆာဂရာဒါ ဖမ်မလီယာ၏ တည်ဆောက်မှု ကုန်ကျစရိတ်ကို မတွက်ချက်နိုင်တော့ချေ။သို့သော် ကျောင်းကြီး၏ နှစ်စဉ် ရံပုံငွေသည် အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၂၇ သန်းရှိပြီး ယင်းငွေများသည်ဘုရားကျောင်း ဝင်ကြေးများနှင့် အလှူငွေများ ဖြစ်သည်။

လာဆာဂရာဒါ ဖမ်မလီယာ၏ အသစ်ဆောက်လုပ်မည့် အမြင့်ဆုံးမျှော်စင်တိုင် သည် ၅၆၄ ပေ မြင့်မည် ဖြစ်သဖြင့် ဥရောပတိုက်တွင် အမြင့်ဆုံး ဘာသာရေး အဆောက်အအုံတစ်ခု ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။ အပြီး မသတ်ခဲ့သည့် လာဆာဂရာဒါ ဖမ်မလီယာကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် အပြီး တည် ဆောက်ရန် စီစဉ်ထားကာ အလှဆင် လုပ်ငန်းများအတွက် နောက်ထပ် အချိန်ယူရမည် ဖြစ်သည်။

၈။ ဘာရာကာမန် ၊ အိန္ဒိယ ( Bara Kaman )

ဘာရာကာမန်သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ ဝိဇယပုရ ခေါ် ဘိဂျပါ မင်းဆက်မှ ရှစ်ဆက်မြောက် ဘုရင်ဖြစ်သူ ဒုတိယမြောက်အလီ အဒေးလ်ရှား၏ ဂူဗိမာန်ဖြစ်ပြီး တည်ဆောက်မှု အပြီးမသတ်ခဲ့သည့် အဆောက်အဦ တစ်လုံးဖြစ်သည်။ မုခ်ခုံး ၁၂ ခုဟု အဓိပ္ပာယ်ရှိသည့် ဘာရာကာမန်ကို မြင်သမျှ ဂူဗိမာန်များထက် ပိုမို လှပ၊ ကြီးမားစွာ တည်ဆောက်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့ကာ ထောင်လိုက် နှင့် အလျားလိုက် ခုံး ၁၂ တိုင်က အလီ အဒေးလ်ရှား၏ ဂူကို ဝန်းရံနေသည့်ပုံ တည်ဆောက်ရန် စီစဉ်ခဲ့သည်။

ဘာရာကာမန်ကို ၁၆၇၂ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ဆောက်ခဲ့ကာ အဆောက်အအုံ မပြီးစီးမီ အလီ အဒေးလ်ရှားသည် ဖခင်ဖြစ်သူ၏ သတ်ဖြတ်ခြင်းကြောင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ပြောရိုးစကားများအရ အဆောက်အအုံ တည်ဆောက်ပြီးစီးပါက ဘာရာကာမန်၏ အရိပ်သည် Gol Gumbaz (မင်းဆက်ကို တည်ထောင်သူ အဒေးလ်ရှားဘုရင်၏ ဂူဗိမာန်) ပေါ်သို့ တစ်ဝက်ကျော် ကျရောက်နေမည်ကို မလိုလားသည့် ဖခင်ဖြစ်သူက သားဖြစ်သူဘုရင် အလီ အဒေးလ်ရှားကို အဆောက်အဦ မပြီးစီးစေရန် သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။

အိန္ဒိယနိုင်ငံ ရှေးဟောင်းသုတေသန ဌာနက ဘာရာကာမန် ကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ထားသည်။ ဘာရာကာမန်ရှေ့ရှိ ပန်းဥယျာဉ်ကိုလည်း ကောင်းစွာ ထိန်းသိမ်းပြုပြင် ထားကာ လာရောက်လည်ပတ်ကြသူများသည် ဂူဗိမာန်တွင် တည်ဆောက်ထားသည့် မုခ်ခုံးနှင့် တိုင် များ၏ ဗိသုကာ အစွမ်းကို ခံစားနိုင်ကြပေသည်။

၉။ ရွိုင်ရုရောင်း ဟိုတယ် ၊ မြောက်ကိုရီးယား ( Ryugyong Hotel )

မြောက်ကိုရီးယား နိုင်ငံရှိ ရွိုင်ရုရောင်း ဟိုတယ်ကို ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရန် လျာထားခဲ့သော်လည်း တိုတယ် တည်ဆောက်မှုသည် ယနေ့တိုင် မပြီးစီးခဲ့ချေ။ တည်ဆောက်မှုသာ ပြီးစီးခဲ့ပါက ရွိုင်ရုရောင်း သည် ထိုစဉ်က ကမ္ဘာတွင် သတ္တမမြောက် အကြီးဆုံး နှင့် အမြင့်ဆုံးမိုးမျှော် ဟိုတယ် နေရာတွင် ရှိနေမည်ဖြစ်သည်။

ကြီးမားသည့် ဟိုတယ်စီမံကိန်းကို ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် စတင် တည်ဆောက်ခဲ့ကာ စီးပွားရေးကျဆင်းမှုက ဟိုတယ် စီမံကိန်းကို ရပ်ဆိုင်းစေခဲ့သည်။ ဟိုတယ်စီမံကိန်းတွင် အခန်း ၃၀၀၀၊ ဆုံလည် စားသောက်ဆိုင် ခုနစ်ခု၊ ကာစီနိုခန်းမ၊ ကပွဲရုံနှင့် သီးသန့်ခန်း များ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ပိရမစ်ပုံသဏ္ဌာန် တည်ဆောက်ခဲ့သည့် ရွိုင်ရုရောင်း ဟိုတယ်သည် အထပ် ၁၀၅ ထပ် ပါရှိပြီး မကြာမီ ပြန်လည် တည်ဆောက်မည်ဟု ဆိုသည်။

ဟိုတယ် မဖွင့်နိုင်ခဲ့သော်လည်း တည်ဆောက်ရေး လုပ်ငန်းများကို နှစ်များစွာ အလုပ် လုပ်ခဲ့သည့် ရုပ်ပုံများကို ပြသထားသည်။ အဆောက် အအုံပြင်ပတွင် ကရိန်းများ၊ဆောက်လုပ်ရေး ယန္တရားများကို မြင်တွေ့နေကြရသဖြင့် မကြာမီ ပြန်လည် တည်ဆောက်မည်ဟု မျှော်မှန်းကြရပေသည်။ ရွိုင်ရုရောင်း ဟိုတယ်သည် အပြီး မသတ်သည့် အဆောက် အအုံ တစ်ခုအဖြစ် တည်ရှိ နေသည်။

၁၀။ မင်းကွန်း ပုထိုးတော်ကြီး ၊ မြန်မာ ( Mingun Pahtodawgyi )

မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်မြောက်ပိုင်းရှိ စစ်ကိုင်းဒေသကြီးမှ မင်းကွန်းရွာငယ်တွင် မင်းကွန်းပုထိုးတော်ကြီးကို မြင်တွေ့ရသည်။ ဘုရင်ဘိုးတော်ဘုရားသည် ထိုစဉ်က ကမ္ဘာတွင်အကြီးဆုံးသော ပုထိုးတော်ကြီးကို တည်ဆောက်ရန် ဆန္ဒရှိခဲ့သည်။အလွန်ကြီးမားသည့် ပုထိုးတော်ကြီး ဆောက်လုပ်မှုကို ၁၇၉၀ ပြည့်နှစ်တွင်စတင်ခဲ့သော်လည်း အပြီးသတ်တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့ခြင်း မရှိချေ။

ဘိုးတော်ဘုရားသည် မိမိအောင်နိုင်သော စစ်ပွဲများအတွင်း များစွာသော သုံ့ပန်းများနှင့် အခိုင်းအစေများကိုရရှိခဲ့ကာ ယင်းတို့ကို အသုံးပြု၍ ပုထိုးတော်ကြီးကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ပုထိုးတော်ကြီးကို ဘုရင့်ဘဏ္ဍာတော် အကောက်ငွေများဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး လူအများက ပုထိုးတော်ကြီးပြီးချိန်တွင် ဘိုးတော်ဘုရား ကွယ်လွန်မည်ဟု တဘောင်များ ဆိုခဲ့ကြသည်။ ဘိုးတော်ဘုရားအနေဖြင့် အဆိုပါပုထိုးကို ၁၅၂ မီတာ သို့မဟုတ် ၄၉၉ ပေ အမြင့် ဆောက်ရန် ရည်ရွယ်သည်။

တည်ဆောက်မှု မပြီးစီးခဲ့သည့်အဆောက်အအုံကြီးသည် ၁၆၄ ပေမြင့်ကာ ယင်းအမြင့်သည် တည်ဆောက်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည့် အမြင့်၏ သုံးပုံ တစ်ပုံသာ ဖြစ်သည်။ပုထိုးတော်ကြီး အောက်ခြေသည် ၄၅၀ စတုရန်းပေ ကျယ်ဝန်းသည်။ ၁၈၃၉ ခုနှစ်တွင် လှုပ်ခဲ့သည့် ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် အက်ကွဲခဲ့သည့် ကြီးမားသော ကွဲကြောင်းများကို ပုထိုးတော်ကြီးတွင် ယနေ့တိုင် မြင်နိုင်ကြကာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးသော အုတ်နှင့် ကျောက်ပုံကြီးတစ်ခုအဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သည်။

ကမ္ဘာအနှံ့ သွားလာလည်ပတ်နေကြသည့် ခရီးသွားများသည် လှပခမ်းနားသော အဆောက်အအုံများသာမက တစ်ဝက်တစ်ပျက် ဆောက်လုပ်ထားသည့် ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံများကို ကြည့်ရှုရခြင်းကိုလည်း နှစ်ခြိုက်လေ့ ရှိသဖြင့် အပြီးမသတ်ခဲ့သည့် အဆောက်အအုံများသည် ကမ္ဘာကျော်သည်အထိ ထင်ရှားလာခဲ့ပေသည်။

မူရင်းရေးသားသူအား Credit ပေးပါသည်။

Leave a Reply

Your email address will not be published.